Max Payne kończy 25 lat, a Duke Nukem 35. Kultowe gry świętują okrągłe rocznice

Lead: W kalendarzu rocznic gier wideo znalazło się kilka tytułów ważnych dla historii branży. Najwięcej uwagi przyciąga Max Payne, który debiutował 25 lat temu, ale swoje jubileusze obchodzą również m.in. Duke Nukem, Donkey Kong, Arkanoid, Final Fantasy X, Prey i Persona 3.

Okrągłe rocznice klasyków

Lista tegorocznych jubileuszy obejmuje zarówno bardzo wczesne eksperymenty komputerowe, jak i produkcje, które ukształtowały całe gatunki. Wśród nich znalazły się gry zręcznościowe, platformówki, RPG oraz strzelanki.

• 75 lat: Draughts, jeden z najwcześniejszych programów do gry w warcaby uruchomiony na komputerze Pilot ACE. Pierwszy udany pokaz odbył się 30 lipca 1951 roku.
• 45 lat: Donkey Kong, automatowy przebój, w którym Jumpman, znany później jako Mario, ratował kobietę porwaną przez Konga.
• 40 lat: Arkanoid, rozwinięcie formuły Breakouta, wzbogacone o power-upy i bardziej złożone plansze.
• 35 lat: Duke Nukem, dwuwymiarowa platformówko-strzelanka studia Apogee. Bohater przeszedł do pełnego 3D dopiero w trzeciej odsłonie serii.
• 35 lat: Castlevania II: Belmont’s Revenge, gra akcji z elementami platformówki wydana na Game Boya.
• 30 lat: Star Ocean, japońskie RPG akcji na SNES-a, łączące klimat science fiction z elementami walki w czasie rzeczywistym.
• 25 lat: Max Payne, noirystyczna strzelanka TPP od Remedy, która spopularyzowała bullet time w grach.
• 25 lat: Final Fantasy X, odsłona serii Square przygotowana na PlayStation 2, kojarzona z dużym skokiem oprawy i narracji.
• 20 lat: Prey, FPS o walce z obcymi na statku kosmicznym, wykorzystujący m.in. grawitację, portale i spowolnienie czasu.
• 20 lat: Persona 3, jRPG łączące symulację życia z eksploracją lochów.
• 20 lat: CivCity: Rome, ekonomiczna strategia osadzona w realiach starożytnego Rzymu i spin-off serii Civilization.

Max Payne: od Dark Justice do ikony kina noir w grach

Najważniejszym punktem rocznicowego zestawienia pozostaje Max Payne. Korzenie projektu Remedy sięgają 25 lipca 1996 roku, a sama gra trafiła na rynek w lipcu 2001 roku. Początkowo koncepcja nosiła tytuł Dark Justice i zakładała izometryczną strzelankę o mrocznej atmosferze, inspirowaną grą Loaded z 1996 roku.

Fabuła wczesnej wersji miała koncentrować się na konflikcie gangów narkotykowych w niedalekiej przyszłości. Wraz z rosnącą popularnością grafiki 3D wydawca oczekiwał jednak pełnego trójwymiaru oraz kamery TPP. Zmieniono też tytuł. Przez pewien czas projekt funkcjonował jako Max Heat, lecz ostatecznie przyjęto nazwisko Payne, które lepiej pasowało do tonu opowieści.

Noir, psychologia i mitologia nordycka

Za scenariusz odpowiadał Sam Lake, który chciał nadać grze bardziej ponury i psychologiczny charakter niż typowe produkcje akcji z końca lat 90. Historia ewoluowała w trakcie prac: zniknął wątek wojny gangów, ale centralnym motywem pozostał groźny narkotyk. Twórcy czerpali inspiracje z kryminałów noir z lat 40. i 50., a także z mitologii nordyckiej.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów gry stał się bullet time. Mechanika spowalniania czasu nie była całkowicie nowym pomysłem, lecz to Max Payne spopularyzował ją w interaktywnych strzelankach. Remedy inspirowało się widowiskowymi scenami akcji z filmów Johna Woo, próbując przenieść ich dynamikę do rozgrywki.

Ograniczony budżet, charakterystyczny styl

Na wygląd pierwszego Maxa Payne’a duży wpływ miały ograniczenia finansowe. Twarzą głównego bohatera został Sam Lake, czyli scenarzysta gry. Z powodu skromnego budżetu w rolach wielu postaci wystąpili pracownicy studia, ich bliscy oraz znajomi.

Oszczędności doprowadziły również do powstania jednego z najbardziej charakterystycznych rozwiązań narracyjnych w grze. Zamiast kosztownych scen filmowych Remedy wykorzystało statyczne kadry stylizowane na komiks noir. Pomysł, wynikający z ograniczeń produkcyjnych, stał się znakiem rozpoznawczym serii.

Premiera i znaczenie dla branży

Prace nad Maxem Payne’em trwały dłużej, niż pierwotnie zakładano. Po premierze w lipcu 2001 roku gra spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem i wysokimi ocenami. Łączna sprzedaż wyniosła około czterech milionów egzemplarzy, co było dużym osiągnięciem dla drugiej produkcji w dorobku Remedy.

Kontynuacja ukazała się w 2003 roku, natomiast trzecia część, przygotowana już przez Rockstar Games, zadebiutowała w 2012 roku. Ostatnia odsłona otrzymała dobre oceny, choć część fanów zwracała uwagę na odejście od komiksowej stylistyki wcześniejszych części na rzecz bardziej realistycznej, filmowej konwencji.

Po 25 latach od premiery pierwszego Maxa Payne’a wpływ gry na strzelanki TPP pozostaje wyraźny. Produkcja Remedy połączyła efektowną akcję, filmową narrację i mroczną, emocjonalną historię, stając się jednym z najważniejszych tytułów początku XXI wieku.