GTA 6 i historia kontrowersji w grach. CD-Action przypomina najgłośniejsze przypadki

Lead: Zbliżająca się premiera Grand Theft Auto 6 stała się punktem wyjścia do przypomnienia historii gier, które wywoływały gwałtowne reakcje mediów, polityków i części odbiorców. CD-Action wskazuje, że kontrowersje towarzyszą branży od dekad, a Rockstar należy do firm szczególnie często kojarzonych z przekraczaniem granic.

Kontrowersje obecne od początków branży

W materiale CD-Action podkreślono, że gry budzące społeczne emocje pojawiały się niemal od początku rozwoju interaktywnej rozrywki. Jednym z wczesnych przykładów była wydana w 1982 roku gra Custer’s Revenge, która już w momencie premiery wywołała oburzenie ze względu na przedstawione treści seksualne i przemocowe.

Według autora źródłowego tekstu największa fala głośnych sporów przypadła jednak na lata 90. i pierwszą dekadę XXI wieku. Był to okres, w którym gry trafiały do coraz szerszej publiczności, ale nadal często traktowano je jako medium przeznaczone przede wszystkim dla dzieci.

Brutalność i reakcje polityków

Jednym z najważniejszych tytułów w historii sporów o przemoc w grach był Mortal Kombat z 1992 roku. Krwawe wykończenia przeciwników, znane jako fatality, wzbudziły sprzeciw części rodziców i polityków w Stanach Zjednoczonych. W tym samym czasie krytykowano również Night Trap, któremu zarzucano epatowanie przemocą wobec kobiet.

Wśród przykładów wymieniono także Wolfenstein 3D, krytykowany za wykorzystanie nazistowskiej symboliki oraz umieszczenie Adolfa Hitlera w roli bossa. Gra została zakazana w Niemczech. CD-Action przypomina, że tego typu spory przyczyniły się do rozwoju systemów klasyfikacji wiekowej gier.

Najczęściej przywoływane przykłady

• Carmageddon z 1997 roku budził emocje z powodu rozjeżdżania przechodniów.
• Postal z 1997 roku oraz Soldier of Fortune z 2000 roku były krytykowane za brutalne przedstawianie przemocy.
• Grand Theft Auto od pierwszej odsłony z 1997 roku wywoływało dyskusje o graniu przestępcą i przemocy wobec postaci niezależnych.
• Bully z 2006 roku zwracało uwagę tematyką szkolnej przemocy i konfliktów między uczniami.
• Manhunt z 2003 roku, stylizowany na snuff movie, został zakazany w Australii i Nowej Zelandii.
• Hatred z 2015 roku wywołał dyskusję za sprawą postaci masowego mordercy i skrajnie nihilistycznej tematyki.

Seksualność jako źródło sporów

Drugim obszarem często prowadzącym do kontrowersji była seksualność. W przypadku Grand Theft Auto: San Andreas szczególnie głośna stała się odblokowana modem minigra Hot Coffee, pozwalająca na interaktywne sceny seksualne. W materiale przypomniano również, że seria GTA wielokrotnie korzystała z prowokacyjnej estetyki w materiałach promocyjnych.

CD-Action wymienia też inne produkcje, które trafiały do publicznej debaty z podobnych powodów. Wśród nich znalazły się Duke Nukem 3D, Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball, a także znacznie bardziej drastyczny RapeLay, którego sprzedaż została zakazana po krytyce ze strony polityków i aktywistów.

Osobne miejsce zajmuje Rule of Rose, survival horror z ery PlayStation 2. Gra poruszała temat przemocy psychicznej i fizycznej wśród dzieci oraz zawierała sugestie dotyczące molestowania jednej z bohaterek. W efekcie została objęta zakazami dystrybucji m.in. w Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii.

Przypomniano również przypadek pierwszego Mass Effecta. Po premierze w 2007 roku część konserwatywnych komentatorów związanych z Fox News określała grę jako interaktywną pornografię. Krytyka osłabła dopiero po pokazaniu rzeczywistych fragmentów rozgrywki.

Polityka, satyra i cenzura

W tekście zwrócono uwagę, że seria GTA od lat wykorzystuje satyrę na Stany Zjednoczone. Zdaniem CD-Action podobnych komentarzy do współczesności można spodziewać się również w GTA 6, co sugeruje zaprezentowany zwiastun.

Inny charakter miała sprawa gry Devotion z 2019 roku. W horrorze tajwańskiego studia Red Candle Games znalazła się tekstura talizmanu z nawiązaniem porównującym chińskiego przywódcę do Kubusia Puchatka. Ponieważ mem ten jest w Chinach zakazany, produkcja stała się celem review bombingu na Steamie. Mimo przeprosin i usunięcia elementu gra została najpierw zdjęta z chińskiej wersji platformy, a później zniknęła globalnie. Planowane wydanie na GOG-u również nie doszło do skutku.

GTA 6 prawdopodobnie znów wywoła dyskusje

CD-Action ocenia, że przy skali popularności nowej odsłony Grand Theft Auto trudno spodziewać się premiery całkowicie wolnej od kontrowersji. Historia Rockstara pokazuje, że studio regularnie wykorzystuje prowokację, przemoc, satyrę i tematy dla dorosłych jako element swojej tożsamości twórczej.